Nöbetçi Eczaneler
Erzincan’da düzenlenen DENEYAP Teknoloji Atölyeleri Dönem Sonu Proje Şenliği’nde öğrenciler, başka bir gezegende yaşamı mümkün kılabilecek teknolojileri bir araya getiren projeleriyle ilgi odağı oldu.
Erzincan DENEYAP Teknoloji Atölyeleri tarafından düzenlenen Havacılık ve Uzay Teknolojileri Dönem Sonu Proje Şenliği, geleceğin mühendislerini ve bilim insanlarını bir araya getirdi. Şenlikte birbirinden farklı projeler sergilenirken en dikkat çeken çalışmalardan biri de hayali bir gezegende yaşamı mümkün hale getirmeyi amaçlayan proje oldu.
Ertuğrul Gazi Anadolu Lisesi öğrencisi Yusuf Kerim Bozdaş, Mustafa Doğan Anadolu Lisesi öğrencisi Mert Ayhan, Sosyal Bilimler Lisesi öğrencisi Yağız Egeçelik ve Ertuğrul Gazi Anadolu Lisesi öğrencisi Eren Kayra İmler tarafından hazırlanan proje, ziyaretçilerden tam not aldı.
Sunum sırasında projelerini anlatan öğrenciler, yaşama uygun olmayan bir gezegende karşılaşılabilecek temel sorunları tek tek analiz ederek bunlara teknolojik çözümler geliştirdiklerini ifade etti.
Asidik Suyu Arıtıp Tarımı Mümkün Hale Getirdiler
Projede en önemli sorunlardan biri olarak su kaynakları ele alındı.
Takım adına konuşan Yusuf Kerim Bozdaş, gezegende bulunan suyun doğrudan kullanılabilecek özellikte olmadığını belirterek şunları söyledi:
“Hayali gezegenimizde su bulunuyor ancak maalesef suyun pH değeri çok yüksek. Yani asidik olduğu için insanlar tarafından doğrudan kullanılamıyor. Biz önce bu suyu depolarımıza alıyoruz. Daha sonra pH sensörleriyle ölçüm yapıyoruz. Ölçüm tamamlandıktan sonra su arıtma sistemine aktarılıyor ve kullanılabilir hale geliyor.”
Arıtılan suyun yalnızca insanların ihtiyacını karşılamakla kalmadığını belirten öğrenciler, aynı zamanda toprağın verimini artırmak amacıyla da kullanıldığını söyledi.
“Toprak oldukça kuruydu. Arıtılan su sayesinde hem insanlar su ihtiyacını karşılayabiliyor hem de tarım yapılabilecek verimli alanlar oluşturabiliyoruz.”
Elektrik Yoktu, Çözümü Güneşte Buldular
Genç mucitler yalnızca su sorununu değil enerji problemini de düşündü.
Projelerinde fosil yakıtlar yerine tamamen yenilenebilir enerji sistemlerini tercih ettiklerini anlatan Yusuf Kerim Bozdaş, şu ifadeleri kullandı:
“Gezegenimizde herhangi bir elektrik altyapısı bulunmuyor. Bu nedenle enerji ihtiyacımızı güneş enerjisiyle karşılamaya karar verdik. Sistemlerimizi ve kullandığımız pilleri tamamen güneş panelleri üzerinden çalışacak şekilde tasarladık. Böylece sürdürülebilir bir enerji sistemi oluşturduk.”
“Karbondioksit Fırtınaları Nedeniyle Kapsüllerde Yaşıyoruz”
Projede dikkat çeken bölümlerden biri de yaşam kapsülleri oldu.
Öğrenciler, gezegende oksijen seviyesinin düşük olduğunu ve zaman zaman karbondioksit fırtınalarının meydana geldiğini belirterek bu soruna özel yaşam alanları geliştirdiklerini anlattı.
“Gezegenimizde oksijen seviyesi yeterli değil. Ayrıca belirli zamanlarda karbondioksit fırtınaları oluşuyor. Bu nedenle dışarıda sürekli yaşamak mümkün olmuyor. Biz de insanların güvenli şekilde yaşayabileceği özel kapsüller tasarladık.”
Kapsüllerin yalnızca koruma amacı taşımadığını söyleyen öğrenciler, içeride gelişmiş havalandırma sistemlerinin de bulunduğunu ifade etti.
“Kapsüllerimizin içerisinde hava dolaşımını sağlayan sistemler bulunuyor. Böylece içeride oksijen dengesi korunuyor ve insanlar güvenli şekilde yaşamlarını sürdürebiliyor.”
Sensörler Sürekli Veri Topluyor
Projede akıllı teknolojiler de önemli yer tuttu.
Öğrenciler, geliştirdikleri sensör sistemleri sayesinde gezegenin sürekli analiz edildiğini belirterek şöyle konuştu:
“Sensörler aracılığıyla sürekli veri topluyoruz. Dış ortamın sıcaklığı, hava durumu ve gaz yoğunluğu gibi bilgiler anlık olarak sisteme aktarılıyor.”
Toplanan verilerin otonom sistemler tarafından değerlendirildiğini ifade eden ekip, insanların dışarı çıkıp çıkamayacağına da bu sistemlerin karar verdiğini söyledi.
“Otonom sistemler dış ortamı analiz ediyor. Böylece insanların hangi zamanlarda dışarı çıkabileceğini ya da çıkmaması gerektiğini öğrenebiliyoruz.”
Öğrenciler ayrıca tüm bu verilerin internet üzerinden takip edilebildiğini belirterek projelerine ait bir web arayüzü de hazırladıklarını ifade etti.
“Bize Tek Problem Verildi, Biz Üç Problemi Çözmeyi Seçtik”
Projelerinin ortaya çıkış hikâyesini de anlatan Yusuf Kerim Bozdaş, DENEYAP eğitimleri boyunca problem çözmeye yönelik çalışmalar yaptıklarını söyledi.
“DENEYAP’ın yıl içerisinde düzenlediği proje çalışmalarında bize çeşitli problemler veriliyor. Bu projede aslında tek bir problem üzerinde çalışmamız bekleniyordu.”
Ancak ekip olarak farklı düşünmeyi tercih ettiklerini belirten Bozdaş sözlerini şöyle sürdürdü:
“Biz yalnızca tek bir sorunu çözmek istemedik. Üç farklı problemi aynı proje içerisinde ele aldık. Su sorununu, enerji sorununu ve oksijen sorununu birlikte çözmeye çalıştık. Böylece daha yaşanabilir bir gezegen tasarlamayı hedefledik.”
“Belki Bir Gün Başka Bir Gezegende Yaşayacağız”
Öğrenciler, hazırladıkları projenin yalnızca hayal ürünü olmadığını, gelecekte insanlığın başka gezegenlere yerleşmesi halinde benzer teknolojilerin kullanılabileceğini düşündüklerini söyledi.
“İleride başka bir gezegende yaşam mümkün olursa bu tür teknolojilerin çok daha gelişmiş versiyonları kullanılabilir. Biz de bunun küçük bir örneğini tasarlamak istedik. İnsanların yaşam standartlarını artıracak sistemler geliştirmeyi hedefledik.”
Takım Ruhuyla Hazırlanan Proje
Projeyi ekip çalışmasıyla hazırladıklarını belirten öğrenciler, sürecin kendileri için öğretici olduğunu ifade etti.
Takım adına konuşan Yusuf Kerim Bozdaş,
“Ben Ertuğrul Gazi Anadolu Lisesi’nden Yusuf Kerim Bozdaş. Takım arkadaşlarım Mert Ayhan Mustafa Doğan Anadolu Lisesi’nden, Yağız Egeçelik Sosyal Bilimler Lisesi’nden ve Eren Kayra İmler de Ertuğrul Gazi Anadolu Lisesi’nden. Hep birlikte çalıştık. Gerçekten çok keyifli ve verimli bir süreç geçirdik.” dedi.
Projelerini ziyaretçilere sunmanın mutluluğunu yaşadıklarını belirten ekip üyeleri, gelecekte daha büyük teknolojik projelerde yer almak istediklerini de dile getirdi.