Nöbetçi Eczaneler
Haber: Muhammed Enes Sevilir
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Alevtina Ersoy, Dünya Alzheimer Haftası dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, unutkanlığın her yaşta görülebileceğini ancak süreklilik kazanarak kişinin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini etkilemeye başlamasının dikkate alınması gerektiğini söyledi. Alzheimer hastalığının yavaş ve sinsi şekilde ilerlediğine işaret eden Ersoy, erken dönemde yapılacak nörolojik değerlendirme ve düzenli takibin önem taşıdığını belirtti.
Dünya Alzheimer Haftası dolayısıyla Alzheimer hastalığına ilişkin önemli bilgiler paylaşan Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Alevtina Ersoy, hastalığın belirtilerinden teşhis sürecine, genç yaşlarda görülen unutkanlıklardan korunmaya yönelik yaşam alışkanlıklarına kadar birçok konuda açıklamalarda bulundu.
Toplumda bunamanın en sık karşılaşılan nedenlerinden birinin Alzheimer hastalığı olduğunu belirten Ersoy, özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan unutkanlıkların yakından takip edilmesi gerektiğine dikkati çekti. Alzheimer’ın yalnızca bir şeyleri zaman zaman hatırlayamamak şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Ersoy, hastalığın ilerleyen dönemlerde kişinin günlük işlerini yapabilmesini, çevresiyle ilişkilerini ve bağımsız yaşamını etkileyebildiğini kaydetti.
Her Unutkanlık Alzheimer Anlamına Gelmiyor
Unutkanlığın özellikle gençlerde farklı nedenlerle ortaya çıkabileceğini ifade eden Doç. Dr. Ersoy, her unutkanlık şikayetinin Alzheimer hastalığı olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını vurguladı.
Genç yaşlarda yaşanan unutkanlıkların Alzheimer dışında farklı etkenlerden kaynaklanabileceğini belirten Ersoy, değerlendirmede unutkanlığın ne kadar süredir devam ettiği, zaman içerisinde artıp artmadığı ve kişinin günlük yaşamını etkileyip etkilemediği gibi unsurların önem taşıdığını söyledi.
Alzheimer hastalığının çoğunlukla 65 yaş ve üzerindeki bireylerde görüldüğünü dile getiren Ersoy, kişinin daha önce kolaylıkla yerine getirdiği işleri yapmakta zorlanmaya başlamasının önemli belirtilerden biri olabileceğini ifade etti.
Yeni bilgileri öğrenmekte güçlük çekme, yakın zamanda yaşanan olayları hatırlayamama ve günlük işlerin aksaması gibi durumların takip edilmesi gerektiğini kaydeden Ersoy, bu tür şikayetlerin süreklilik göstermesi halinde nöroloji uzmanına başvurulmasının önemine işaret etti.
Günlük Hayattaki Değişimler Hastalığın Habercisi Olabiliyor
Alzheimer hastalığının başlangıç döneminde ortaya çıkan belirtilerin zaman zaman kişinin kendisi veya yakınları tarafından yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirilebildiğini belirten Doç. Dr. Alevtina Ersoy, günlük yaşamda meydana gelen bazı değişikliklerin ise göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
Kişinin sık kullandığı eşyaları nereye koyduğunu sürekli unutması, yemek yiyip yemediğini hatırlayamaması veya kısa süre önce yaşanan olayları tekrar tekrar sorması gibi durumların dikkatle izlenmesi gerektiğini ifade eden Ersoy, hastalığın ilerlemesiyle birlikte günlük işlerde yaşanan güçlüklerin daha belirgin hale gelebildiğini kaydetti.
Para çekme, alışveriş yapma, faturaları ödeme ve daha önce tek başına gerçekleştirilen rutin işleri sürdürmede yaşanan güçlüklerin bilişsel gerilemenin işaretlerinden biri olabileceğini belirten Ersoy, bu değişikliklerin kişinin bağımsız yaşamını da etkileyebildiğini söyledi.
Sosyal Hayattan Uzaklaşma da Dikkate Alınmalı
Alzheimer hastalığının yalnızca hafızayı etkileyen bir süreç olmadığını ifade eden Ersoy, bazı hastalarda sosyal davranışlarda da belirgin değişikliklerin görülebildiğine dikkati çekti.
Daha önce sosyal hayatın içerisinde aktif şekilde yer alan bir kişinin zaman içerisinde çevresinden uzaklaşması, hobilerine karşı ilgisini kaybetmesi, insanlarla iletişim kurmaktan kaçınması ve giderek içine kapanmasının da değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında bulunduğunu aktardı.
Hastalığın ilerleyen aşamalarında davranış değişikliklerinin daha belirgin hale gelebildiğini kaydeden Ersoy, hafıza kaybının ilerlemesiyle birlikte kişinin yakın çevresindeki insanları tanımakta dahi güçlük yaşayabileceğini ifade etti.
Alzheimer Yavaş ve Sinsi İlerliyor
Alzheimer hastalığının bir anda ortaya çıkan bir rahatsızlık olmadığının altını çizen Doç. Dr. Ersoy, hastalığın uzun bir süreç içerisinde yavaş şekilde ilerleyebildiğini söyledi.
Bu nedenle yalnızca bir kez yaşanan unutkanlık üzerinden Alzheimer tanısı konulamayacağını belirten Ersoy, hastanın öyküsünün ayrıntılı şekilde değerlendirilmesinin ve gerekli durumlarda belirli aralıklarla takip edilmesinin önem taşıdığını kaydetti.
Hastalığın değerlendirilmesinde yalnızca hastanın anlattıklarının değil, yakınlarının gözlemlerinin de önemli olduğunu ifade eden Ersoy, özellikle kişinin günlük yaşamındaki değişikliklerin yakın çevresi tarafından daha erken fark edilebildiğine dikkati çekti.
Unutkanlığın Altında Farklı Nedenler de Olabilir
Unutkanlık şikayetiyle sağlık kuruluşlarına başvuran hastalarda öncelikle sorunun altında başka bir neden bulunup bulunmadığının araştırıldığını belirten Doç. Dr. Ersoy, Alzheimer tanısının kapsamlı bir değerlendirme sonucunda ele alındığını söyledi.
Hastadan ve yakınlarından unutkanlığın ne zaman başladığı, nasıl ilerlediği ve günlük yaşama ne ölçüde yansıdığı konusunda bilgi alındığını belirten Ersoy, daha sonra benzer şikayetlere yol açabilecek farklı sağlık sorunlarının araştırıldığını ifade etti.
Vitamin eksiklikleri, kansızlık, yoğun stres ve tiroit bozukluklarının da unutkanlık şikayetlerine neden olabileceğini kaydeden Ersoy, bu ihtimallerin değerlendirilmesinin ardından gerekli görülen hastalarda ileri tetkiklere başvurulduğunu aktardı.
MR ve Tomografiyle Beyin Yapısı Değerlendirilebiliyor
Alzheimer şüphesi bulunan hastalarda değerlendirme sürecinin kişinin durumuna göre farklılık gösterebildiğini ifade eden Ersoy, gerekli görülmesi halinde beyin tomografisi veya Manyetik Rezonans (MR) görüntülemesinden yararlanıldığını söyledi.
Bunun yanında bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesine yönelik testlerin de teşhis sürecinin önemli bir bölümünü oluşturduğunu kaydeden Ersoy, poliklinikte psikologların eşliğinde “Mini Mental Test” uygulandığını belirtti.
Testte elde edilen sonuçların hastanın hafıza ve diğer bilişsel fonksiyonlarındaki etkilenmenin derecesinin değerlendirilmesine yardımcı olduğunu ifade eden Ersoy, tüm bulguların birlikte ele alınarak hastanın takip sürecinin planlandığını kaydetti.
Sağlıklı Yaşam Alışkanlıkları Önem Taşıyor
Alzheimer hastalığının tamamen engellenmesini sağlayan kesin bir yöntemin bulunmadığını ifade eden Doç. Dr. Alevtina Ersoy, buna karşın bazı yaşam alışkanlıklarının hastalığın başlangıcının geciktirilmesine katkı sağlayabileceğini söyledi.
Düzenli ve yeterli uykunun beyin sağlığı açısından önem taşıdığını belirten Ersoy, sağlıklı ve dengeli beslenme ile düzenli fiziksel aktivitenin de yaşamın bir parçası haline getirilmesi gerektiğine işaret etti.
Beynin aktif tutulmasının önemine de değinen Ersoy, sürekli yeni bilgiler öğrenmek, okumak ve zihni çalıştıran faaliyetlerle ilgilenmenin bilişsel fonksiyonların korunmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Kalıcı Unutkanlıkta Uzman Desteği Önemli
Alzheimer hastalığında belirtilerin uzun zaman içerisinde ortaya çıkabileceğini hatırlatan Doç. Dr. Ersoy, özellikle unutkanlığın giderek artması ve kişinin günlük hayatını aksatmaya başlaması halinde durumun ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Kişinin daha önce rahatlıkla yaptığı işleri gerçekleştirememesi, yeni bilgileri öğrenmekte belirgin şekilde zorlanması, günlük sorumluluklarını unutması ve sosyal yaşamdan uzaklaşması gibi değişikliklerin yakınları tarafından da dikkatle takip edilmesi gerektiğini belirten Ersoy, bu tür belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden nöroloji uzmanına başvurulmasını önerdi.
Alzheimer’ın yavaş ilerleyen bir hastalık olması nedeniyle düzenli hekim takibinin önem taşıdığını vurgulayan Ersoy, erken dönemde yapılacak değerlendirmelerin hem hastanın mevcut durumunun ortaya konulması hem de takip sürecinin doğru şekilde yürütülmesi açısından önemli olduğunu kaydetti.