Haber: Muhammed Enes Sevilir
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi’nin (EBYÜ) 2022 yılında ev sahipliğinde düzenlediği Uluslararası Türk Dünyası Sempozyumu’nda hazırlanan sonuç bildirgesinde yer alan birçok stratejik öneri, geçen süreçte hayata geçirilen uygulamalarla somut karşılık buldu. KKTC’nin Türk Devletleri Teşkilatı’na gözlemci üye olmasından ortak Türk alfabesinin kabulüne, Türk Dünyası Noterler Birliği’nin kurulmasından Turan İndeks vizyonuna kadar birçok başlıkta yaşanan gelişmeler, Erzincan’da ortaya konulan vizyonun Türk dünyasında etkisini göstermeye başladığını ortaya koydu.
9-12 Ekim 2022 tarihlerinde Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen Uluslararası Türk Dünyası Sempozyumu, Türk dünyasının farklı coğrafyalarından akademisyenleri, bilim insanlarını ve fikir insanlarını aynı platformda buluşturdu. Sempozyum sonunda yayımlanan 7 sayfalık sonuç bildirgesi ise yalnızca akademik değerlendirmelerden oluşmadı; Türk dünyasının geleceğine yönelik siyasi, kültürel, hukuki, eğitim ve bilim alanlarında yol haritası niteliğinde öneriler içerdi.
Aradan geçen yaklaşık dört yıl içinde bildirgede yer alan birçok önerinin uluslararası platformlarda karşılık bulması, sempozyumun uzun vadeli etkisini de gözler önüne serdi.
KKTC’nin Gözlemci Üyeliği İlk Somut Adımlardan Biri Oldu
Sonuç bildirgesinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin önce Türk Devletleri Teşkilatı’na gözlemci üye olarak kabul edilmesi, ardından uluslararası tanınırlığının artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülmesi tavsiye edilmişti. Bu önerinin ardından Kasım 2022’de Semerkant’ta düzenlenen zirvede KKTC’nin Türk Devletleri Teşkilatı’na gözlemci üye olarak kabul edilmesi, bildirgede dile getirilen hedeflerin ilk somut örneklerinden biri olarak değerlendirildi.
Ortak Türk Alfabesi Hayata Geçti
Sempozyum bildirgesinin en dikkat çeken başlıklarından biri de ortak alfabe önerisiydi. Türk dünyasında ortak iletişimi güçlendirmeyi hedefleyen bu öneri doğrultusunda yürütülen çalışmalar sonucunda 2024 yılında 34 harften oluşan Latin temelli Ortak Türk Alfabesi üzerinde uzlaşı sağlandı.
Uzmanlar, ortak alfabenin özellikle eğitim, kültür, akademik yayıncılık ve dijital iletişim alanlarında Türk dünyası arasındaki etkileşimi önemli ölçüde artıracağını ifade ediyor.
Hukuk Alanında Kurumsal İş Birliği
Bildirgede yer verilen öneriler arasında Türk dünyasında hukuki entegrasyonun güçlendirilmesi de bulunuyordu. Bu kapsamda önerilen Türk Dünyası Noterler Birliği’nin kurulmasına ilişkin mutabakat zaptının imzalanmasıyla hukuk alanındaki iş birliği de kurumsal bir yapıya kavuştu.
Turan İndeks Vizyonu Gündeme Taşındı
EBYÜ’de hazırlanan bildirgede önerilen “Türk Dünyası Ortak Bilimsel Endeksi” fikri de yıllar sonra Turan İndeks çalışmalarıyla yeniden gündeme geldi.
Türk Cumhuriyetlerinde üretilen tez, makale, kitap ve bilimsel bildirileri ortak dijital veri tabanında buluşturmayı amaçlayan sistemin, özellikle Kiril alfabesiyle hazırlanmış akademik çalışmaların uluslararası görünürlüğünü artırması hedefleniyor.
Türk Soylular İçin Yeni Düzenlemeler
Bildirgede Türk soylu toplulukların Türkiye ile olan ilişkilerinin kolaylaştırılması, çalışma ve ikamet haklarının geliştirilmesi yönündeki öneriler de yer aldı.
Sonraki yıllarda Türk soyluların Türkiye’deki çalışma, ikamet ve hukuki statülerine yönelik çeşitli kolaylaştırıcı düzenlemelerin yürürlüğe girmesi, bu başlığın da uygulamada karşılık bulan öneriler arasında yer almasını sağladı.
Orhun Değişim Programı ile Akademik Hareketlilik
Sempozyumun eğitim bölümünde Türk dünyasına özel öğrenci ve akademisyen değişim programlarının yaygınlaştırılması tavsiye edilmişti.
Bu doğrultuda Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, 2024 yılında Türk Üniversiteler Birliği’ne katıldı. Üniversite, 2025 yılında ise Orhun Değişim Programı kapsamında ilk akademik hareketliliğini gerçekleştirerek Türk dünyasındaki yükseköğretim iş birliklerinde aktif rol üstlenmeye başladı.
Farklı İnanç Gruplarını Kapsayan Yaklaşım
Sonuç bildirgesinde dikkat çeken önerilerden biri de Türk soylu Hristiyan din adamlarının eğitimlerini Türkiye’de veya Türkiye tarafından akredite edilen kurumlarda almalarına yönelik vizyon oldu.
Bu yaklaşım, Türk dünyasının yalnızca ortak dil ve etnik köken ekseninde değil; farklı inanç gruplarını da kapsayan geniş bir medeniyet perspektifiyle değerlendirilmesi açısından dikkat çekici bulundu.
Erzincan’dan Türk Dünyasına Uzanan Bilim Köprüsü
Akademik çevreler, sempozyum sonuç bildirgesinde yer alan önerilerin yıllar içinde uluslararası düzeyde karşılık bulmasının, Erzincan’da gerçekleştirilen organizasyonun yalnızca bilimsel bir toplantı olmanın ötesinde stratejik fikirlerin üretildiği önemli bir platform olduğunu ortaya koyduğunu değerlendiriyor.
Üniversiteler arası iş birlikleri, ortak bilimsel çalışmalar, kültürel etkileşim ve akademik hareketlilik alanlarında yürütülen çalışmalarla Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi’nin Türk dünyasının akademik bütünleşmesine katkı sağlayan önemli yükseköğretim kurumlarından biri olma yolunda ilerlediği ifade ediliyor.
KKTC’nin Türk Devletleri Teşkilatı’ndaki gözlemci üyeliğinden ortak Türk alfabesine, Türk Dünyası Noterler Birliği’nden Turan İndeks çalışmalarına kadar uzanan gelişmeler ise Erzincan’da ortaya konulan stratejik önerilerin Türk dünyasının geleceğinde somut karşılık bulmaya başladığını gösteriyor.
