Haber: Muhammed Enes Sevilir
Erzincan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) İl Müdürü Burcu Tatoğlu, 11-17 Mayıs tarihleri arasında kutlanan Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında önemli açıklamalarda bulundu. Kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem işverenler hem de ülke ekonomisi üzerinde ciddi olumsuz sonuçlar doğurduğunu belirten Tatoğlu, sosyal güvenlik sisteminin korunması için toplumsal bilinçlenmenin büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
Bu yıl Sosyal Güvenlik Haftası’nın ana temasının “kayıt dışı istihdamla mücadele ve toplumsal bilinçlenme” olduğunu ifade eden Tatoğlu, kayıtlı istihdamın yalnızca yasal bir zorunluluk olmadığını, aynı zamanda ülkenin geleceğine yapılan en büyük yatırımlardan biri olduğunu söyledi.
“Sigortasız Çalışma Büyük Risk Taşıyor”
Kayıt dışı istihdamın yalnızca sigortasız işçi çalıştırılması anlamına gelmediğini belirten İl Müdürü Burcu Tatoğlu, çalışma günlerinin veya ücretlerin eksik bildirilmesinin de kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendirildiğini ifade etti.
Çalışanların sigortalı olarak çalıştırılmasının anayasal bir hak olduğunu vurgulayan Tatoğlu, işverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkının bulunmadığını söyledi. Bazı çalışanların kendi talepleriyle sigortasız çalışmak istemesinin de hukuken mümkün olmadığını belirten Tatoğlu, bu durumun işverenler açısından ciddi yasal ve mali sonuçlar doğurabileceğini kaydetti.
Tatoğlu açıklamasında, “Çalışanların sigortasız çalışma taleplerinin kabul edilmesi, işverenler açısından iyi niyetli bir yaklaşım gibi görünse de ilerleyen süreçte ağır yaptırımlara neden olabilecek ciddi riskler taşımaktadır. İşletmelerimizin mevzuattan taviz vermemesi büyük önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı.
“Kayıt Dışı Çalışanlar Emeklilik Hakkını Kaybediyor”
Kayıt dışı çalışmanın çalışanların geleceğini doğrudan etkilediğini belirten Tatoğlu, sigortasız çalışan bireylerin emeklilik hakkı başta olmak üzere birçok sosyal güvenceden mahrum kaldığını söyledi.
Kayıt dışı çalışan kişilerin malullük aylığı alamayacağını, işsizlik sigortasından yararlanamayacağını ve sağlık hizmetlerine erişimde sorun yaşayacağını ifade eden Tatoğlu, iş kazası ve meslek hastalıkları konusunda da çalışanların büyük risk altında olduğunu vurguladı.
Ayrıca vefat durumunda geride kalan aile bireylerinin ölüm aylığı hakkından yararlanamayacağını belirten Tatoğlu, kayıt dışı çalışmanın yalnızca bireyi değil, ailesini de olumsuz etkilediğini dile getirdi.
“Toplumsal Bilinçlenme Şart”
Kayıt dışı istihdamla mücadelenin yalnızca denetimlerle değil, toplumsal bilinçlenmeyle mümkün olabileceğini söyleyen Burcu Tatoğlu, çalışanların ve işverenlerin sosyal güvenlik konusunda daha duyarlı olması gerektiğini ifade etti.
Kayıt dışı çalışmanın çalışanları kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, hafta tatili ve analık izni gibi temel haklardan da mahrum bıraktığını belirten Tatoğlu, güvencesiz çalışma ortamlarının çalışanların yaşam kalitesini olumsuz etkilediğini kaydetti.
Sosyal güvenlik uygulamalarındaki temel amacın cezalandırmak değil rehberlik etmek olduğunu ifade eden Tatoğlu, işletmelerin sürdürülebilir ve güvenli büyüme için kayıtlı istihdama yönelmesi gerektiğini söyledi.
Kayıt Dışı İstihdam Ekonomiyi de Etkiliyor
Kayıt dışı istihdamın ülke ekonomisine verdiği zararların da büyük olduğunu vurgulayan Tatoğlu, bu durumun haksız rekabete yol açtığını ve piyasa dengesini bozduğunu belirtti.
Vergi ve prim kayıplarının sosyal güvenlik sistemini olumsuz etkilediğini ifade eden Tatoğlu, kayıt dışılığın gelir dağılımında adaletsizlik oluşturduğunu ve ekonomik verilerin güvenilirliğini zedelediğini söyledi.
Kayıt dışı istihdam nedeniyle işletmelerin de ciddi risklerle karşı karşıya kaldığını belirten Tatoğlu, sigortasız işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde yüksek idari para cezaları ve teşvik iptalleri gibi yaptırımların uygulanabileceğini ifade etti.
Vatandaşlara İhbar ve Şikâyet Çağrısı
İl Müdürü Burcu Tatoğlu, vatandaşların çalışma hayatına ilişkin bilgilerini kolaylıkla kontrol edebileceğini belirterek e-Devlet sistemi üzerinden sigorta bilgilerinin sorgulanabileceğini söyledi.
Çalışanların sigortalarının yatırılmadığını ya da eksik prim bildirimi yapıldığını düşünmeleri halinde ALO 170 hattı, SGK İl Müdürlükleri ve CİMER üzerinden ihbar ve şikâyette bulunabileceklerini ifade etti.
“Ücretler Banka Aracılığıyla Ödenmeli”
Açıklamasının sonunda çalışma hayatında şeffaflığın önemine değinen Tatoğlu, Türkiye genelinde üç ve daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde maaş ödemelerinin banka aracılığıyla yapılmasının yasal zorunluluk olduğunu hatırlattı.
Bu kurala uyulmaması durumunda işverenlerin idari para cezalarıyla karşı karşıya kalabileceğini belirten Tatoğlu, kayıtlı ve şeffaf çalışma hayatının hem çalışanların haklarının korunması hem de işletmelerin güvenli büyümesi açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
